مقدمه
بسیاری از ما در کودکی از رفتن به مدرسه طفره میرفتیم زیرا دوست داشتیم بیشتر بازی کنیم و به فعالیتهایی غیر از درسخواندن بپردازیم. بسیاری تصور میکنند که درسخواندن فقط برای یافتن شغل مناسب در آینده است. اما شغل تنها علت درسخواندن نیست بلکه دلیل مهمبودن مطالعه و تحصیل، تأثیر عمیقی است که بر افراد و جوامع میگذارد.
مهارت درسخواندن میتواند به دانشآموزان در کسب اطلاعات، حفظ و سازماندهی آنها کمک کند. این مهارتها نقش مهمی در پیشرفت و موفقیت تحصیلی دانشآموزان دارند
بیشتر دانشآموزان به استراتژیهای مطالعه ناکارآمد متکی هستند. محققان دریافتهاند که اکثر دانشآموزان برای درس خواندن فقط به بازخوانی مداوم متن کتاب اکتفا میکنند و این روش مطالعهای است که حداقل فواید را به همراه دارد. ما در این مقاله برای دانشآموزانی که به دنبال بهینهسازی عادات یادگیری خود هستند، هفت روش و تکنیک مطالعهی موثر معرفی کردهایم
پیش خوانی اولیه
گام دوم روش مطالعه به شما کمک بزرگی میکند. در این مرحله متوجه میشوید که کدام بخشهای کتاب از همه مهمتر است. اینکه شما باید کجا توجه و دقت بیشتری داشته باشید و کجا باید سریعتر عبور کنید.
دقیقا مثل این میماند که شما با یک نقشه وارد یک شهر شوید و بدانید که دقیقا از چه مسیرهایی میخواهید عبور کنید. ولی فرض کنید که برای ورود به یک شهر هیچ نقشهای نداشته باشید. مسلماً دلزده میشوید و انگیزه شما کاهش مییابد.
در گام دوم روش مطالعه مختصراً میخواهیم به یک درک کلی از کتاب برسیم. در این مرحله شما باید کتاب خود را در مدت 5 تا 7 دقیقه مطالعه کنید. چه چیزهایی را در این مرحله باید مطالعه کینم؟
زمانی که خوابتان میآید، درس بخوانید
زمانی که خوابتان میآید به جای آنکه کتاب غیر علمی در دست بگیرید، سعی کنید چند دقیقه به مطالعه بپردازید. محققان کشف کردهاند که مغز در حین خواب، حافظه را تقویت میکند و به همین دلیل احتمال دارد که تمام مسائلی را که پیش از خواب به آنها فکر میکنید را بهتر به یاد آورید.
تعیین اهداف و برنامهریزی
یکی از اولین مراحل مهم در روش صحیح درس خواندن، تعیین اهداف است. اهداف مشخص و قابل اندازهگیری میتوانند شما را در مسیر درس خواندن هدایت کرده و تمرکزتان را بر روی اهداف مشخصی قرار دهد.
سپس با برنامهریزی منظم، میتوانید زمان مشخصی را برای درس خواندن در نظر بگیرید و به تدریج عادتهای مطالعه موثری را ایجاد کنید البته انتخاب زمانهایی که شما بیشترین تمرکز را دارید، بسیار مهم است
در فواصل زمانی کوتاه مطالب را مرور کنید
یک روش یادگیری جدید به نام« تکرار با فاصله» وجود دارد که بر اساس آن باید اطلاعات را به قسمتهای کوچکتر تقسیم کرده و آنها را طی یک مدت طولانی دوره کرد. این روش به طور قطع بهتر جواب میدهد چرا که حفظ کردن یک مقاله بلند به صورت کلی بسیار سختتر است از به ذهن سپردن تعداد زیادی مطلب کوتاه
مفید یادداشت بردارید
یادداشتبرداری مفید آنطور که در حرف به نظر میرسید، آسان نیست! دانستن اینکه چطور یادداشتبردای کنید در هنگام مطالعه کمک بزرگی به شما میکند. هرچه معلم میگوید یادداشت و در صورت امکان گفتهها را ضبط کنید اما این کار نباید شما را از گوش دادن به صحبتهای معلم غافل کند.
هر روز، بلافاصله پس از کلاس یادداشتهایتان را مرور کنید. این کار به درک بهتر و به یاد سپردن آموختهها کمک میکند.
درس خواندن با منابع چاپی
بسیاری از افراد مخصوصا بعد از دوران مجازی شدن کلاسها بر اثر همهگیری کرونا، با تلفن همراه، لپتاپ و… درس میخوانند. این اشخاص باید توجه داشته باشند که مطالعه و یادگیری با استفاده از منابع چاپی بسیار عمیقتر صورت میپذیرد.
برخی مطالعات نشان از این دارند که درس خواندن با استفاده از ابزارهایی چون موبایل، نیاز به تمرین و تکرار بیشتر داشته و سرعت مطالعه را کاهش میدهد؛ اما، به هر حال بسیاری از افراد این روش را یکی از بهترین روشهای درس خواندن میدانند.
تغییر محیط مطالعه
مطالعات نشان میدهد که تغییر محیط مطالعه توانایی افراد در یادآوری مطالب خوانده شده را افزایش میدهد. به جای اینکه هر روز در خانه مطالعه کنید، هفتهای یک بار برای مطالعه به کتابخانه یا کافه بروید. تغییر در فضای مطالعه، سطح حافظه و تمرکز شما را بهبود میبخشد.
چند توصیه مهم
1- حداکثر زمانی که افراد میتوانند فکر خود را بر روی موضوعی متمرکز کنند بیش از 30 دقیقه نیست، یعنی باید سعی شود حدود 30 دقیقه بر روی یک مطلب تمرکز نمود و یا مطالعه داشت و حدود 10 الی 15 دقیقه استراحت نمود و مجدداً با همین روال شروع به مطالعه کرد.
2- پیش از مطالعه از صرف غذاهای چرب و سنگین خودداری کنید و چند ساعت پس از صرف غذا مطالعه نمایید؛ چون پس از صرف غذای سنگین، بیشتر جریان خون متوجه دستگاه گوارش میشود تا به هضم و جذب غذا کمک کند و لذا خونرسانی به مغز کاهش مییابد و از قدرت تفکر و تمرکز کاسته میشود. همچنین غذاهای آردی و قندی مثل نان و نوشابههای گازدار، قدرت ادراک و تمرکز را کم میکند.
3- ذهن آدمی باهوش است، اگر یادداشت بردارید مطالب را بهسرعت حفظ و بهآسانی به یاد میآورد و نیز همزمان نمیتوانید هم مطلبی را بنویسید و هم گوش دهید؛ پس حین مطالعه لطفاً یادداشتبرداری نمایید
موفق باشید